پاورپوینت ابن‌خاتمه المري

    —         —    

ارتباط با ما     —     لیست پایان‌نامه‌ها

... دانلود ...

بخشی از متن پاورپوینت ابن‌خاتمه المري :


ابن‌خاتمه ابوجعفر احمد بن علی انصاری المری





اِبْن خاتِمه, ابو جعفر احمد بن علی بن محمد بن علی بن محمد بن خاتمه انصاری اَلْمَری (د 770ق /1369م), پزشک , تاریخ نویس, ادیب, شاعر, فقیه , محدث و زاهد اندلسی مالکی مذهب می باشد.

فهرست مندرجات

1 - تولد
2 - فعالیت علمی سیاسی
3 - اشتهار
4 - وادی شعر و ادب
5 - اساتید
6 - شاگردان
7 - آثار
7.1 - دیوان ابن خاتمه
7.2 - ارئق التحلیه فی فائق التوریه
7.3 - تحصیل غرض القاصد
7.4 - وصل الحب فی حدیث الطب
7.5 - مزیه المریّه
7.6 - سایر آثار
8 - فهرست‌منابع
9 - پانویس
10 - منبع


تولد


کنیه او را ابوالعباس نیز گفته اند.

[1] ابن قاضی مکناسی احمد, دُرّه الحجال فی اسما الرجال, ج1, ص86, به کوشش محمد احمدی ابوالنور, قاهره, 1391ق /1971م.

چنانکه از نسبت او پیداست, زادگاهش شهر المریّه, در جنوب اسپانیا بر ساحل مدیترانه بوده است.

[2] ابن خطیب محمد, الاحاطه, ج1, ص247, به کوشش محمد عبدالله عنان, قاهره, 1375ق /1955م.

[3] ابن خطیب محمد, الاحاطه, ج1, ص249, به کوشش محمد عبدالله عنان, قاهره, 1375ق /1955م.

[4] ابن جزری محمد, غایه النهایه, ج1, ص87, به کوشش گ برگشترسر, قاهره, 1351ق /1932م.

اینکه برخی او را, مرینی منسوب به بنی مرین از فرمانروایان مغرب دانسته اند,

[5] ابن احمر اسماعیل, نَثیر فَرائد الجمان فی نظم فُحول الزمان, ج1, ص331, به کوشش محمد رضوان دایه, بیروت, 1967م.

[6] دایه محمد رضوان, مقدمه دیوان, ج1, ص9.

از نظر برخی از محققان با تردید تلقی شده است.

[7] فروخ عمر, تاریخ الادب العربی, ج6, ص489 حاشیه 3, بیروت, 1984م.


تاریخ تولد او به درستی دانسته نیست و سال های 724 و 734ق که بعضی از خاورشناسان به عنوان سال تولد او نوشته اند

[8] دایه محمد رضوان, مقدمه دیوان, ج1, ص16 حاشیه 1.

با قراین موجود در منابع شرح حال ابن خاتمه سازگار نیست.

[9] دایه محمد رضوان, مقدمه دیوان, ج1, ص17.



فعالیت علمی سیاسی


ابن خاتمه بیش‌تر عمر خود را در زادگاهش المریه گذراند. ادبیات را از استادان نامبردار روزگار خود فراگرفت تا خود استاد شاگردانی صاحب نام شد. او به تعلیم ادب و لغت در مسجد جامع المریه و بعدها در مدرسه یوسفیه غرناطه اشتغال داشت و به نوشتن عقدنامه و اسناد معاملات و مانند آن و نیز نوشتن نامه‌ها از جانب امرای شهر می‌پرداخت.
خوش بیان, خوش رو و خوش رفتار بود. او در جمع آوری اشعار دیگران می‌کوشید و خود شعر بسیار می‌سرود.

[10] دایه محمد رضوان, مقدمه دیوان, ج1, ص12.

[11] فروخ عمر, تاریخ الادب العربی, ج6, ص490, بیروت, 1984م.

او ظاهراً عنوان و منصبی از حکومت وقت نگرفت, با این همه روابط خوبی با امرای بنی احمر یا بنی نصر غرناطه (629 -897ق/ 1231-1492م) و وزیر نامی آنان لسان الدین ابن خطیب داشت و گاه به درخواست فرمانروایان به الحمرا در غرناطه می‌رفت و با رجال زمان یا دوستانش دیدار می‌کرد. نامه‌هایی که از او مانده است, حاکی از روابط خوب او با بزرگان عصر خویش است.

[12] دایه محمد رضوان, مقدمه دیوان, ج1, ص12.



اشتهار


ابن خطیب, از شاگردان و نزدیکان ابن خاتمه, وی را بسیار ستوده و از او به عنوان یکی از نیکان اندلس یاد کرده است.

[13] ابن خطیب محمد, الاحاطه, ج1, ص248, به کوشش محمد عبدالله عنان, قاهره, 1375ق /1955م.

وی با آن‌که در طب و تاریخ تصنیفاتی دارد, اما به علت شهرت ابن خطیب, که مأخذ اغلب شرح حال نویسان در مورد حمله ابن خاتمه بوده است و تأکید او بر نامه‌ها و شعرهای صاحب ترجمه و نیز از آن‌جا که از میان آثار ابن خاتمه فقط نوشته های ادبی او منتشر شده است, معروفیتش بیش‌تر به سبب جنبه شاعری و نویسندگی اوست.

وادی شعر و ادب


نامه های وی از دو گونه اخوانی و دیوانی است. در انواع شعر قریحه خود را آزموده است. شعر او غالباً معمولی و صنایع لفظی و معنوی در آن فراوان است. تقلید از آثار سخنوران معروف عرب در شعر او آشکار است و با این همه بیانی سالم و استوار دارد. ابن خاتمه به اقتضای زمان موشّحات بسیاری سروده است.

[14] فروخ عمر, تاریخ الادب العربی, ج6, ص490, بیروت, 1984م.



اساتید


ابن خطیب, با نقل از یادداشتی به خط خود ابن خاتمه, استادان او را چنین یاد کرده است :
ابوالحسن علی بن محمد بن ابی العیش المری, ابواسحاق ابراهیم بن ابی العاص التّنوخی, محمد بن جابر بن محمد حَسّان الوادی آشی, ابوالبرکات ابن الحاج بُلَّفیقی, ابوالقاسم عبدالرحمان بن محمد بن شعیب القیسی المری, قاضی ابوجعفر القرشی ابن فرکون, ابوالقاسم محمد بن محمد بن سهل بن مالک, ابوجعفر الاغرّ مقری و دیگران.

[15] ابن خطیب محمد, الاحاطه, ج1, ص249, به کوشش محمد عبدالله عنان, قاهره, 1375ق /1955م.


ابن لیون و قاضی ابومحمد عبدالله بن محمد ابن عبدالملک نیز از مشایخ تعلم و روایت او بوده اند.

[16] ابن قاضی مکناسی احمد, دُرّه الحجال فی اسما الرجال, ج1, ص86, به کوشش محمد احمدی ابوالنور, قاهره, 1391ق /1971م.



شاگردان


ابن خاتمه شاگردانی مانند ابن خطیب ,

[17] مقری تلمسانی احمد, نفح الطیب, ج10, ص203, به کوشش یوسف الشیخ محمد البقاعی, بیروت, 1406ق /1986م.

ابوجعفر احمد بن علی بن زَرقالُه, محمد بن خاتمه برادرش

[18] دایه محمد رضوان, مقدمه دیوان, ج1, ص12.

و ابوعبدالله محمد بن محمد بن میمون

[19] ابن جزری محمد, غایه النهایه, ج1, ص87, به کوشش گ برگشترسر, قاهره, 1351ق /1932م.

داشته است.

آثار


از ابن خاتمه آثاری در طب و تاریخ و ادب یاد شده است به این شرح :

دیوان ابن خاتمه


1. دیوان شعر ابن خاتمه؛ که تنها مجموعه شعری از عصر اوست که به خط خود شاعر و‌ به‌طور کامل به زمان ما رسیده است.

[20] دایه محمد رضوان, مقدمه دیوان, ج1, ص17.

و در اواخر 738ق به درخواست یکی از دوستان شاعر نوشته شده است.
این دیوان در 1393ق /1972م به کوشش (محمد رضوان دایه) بر اساس نسخه دست نوشته شاعر در دمشق منتشر شد. شاعر, خود دیوانش را به 5 بخش تقسیم کرده است که چهارمین بخش آن موشّحات و زَجل هاست و مقام بلند او را در فن موشح سرایی آشکار می‌کند و دیوان او از نظر تحقیق در این فن در شعر قرن هشتم اندلس اهمیت دارد.

[21] دایه محمد رضوان, مقدمه دیوان, ج1, ص19.


ابن خاتمه پس از جمع دیوانش, اشعار بسیاری سروده است که در متون مختلف, از کتاب های تراجم و جز آن, پراکنده است. مصحح دیوان تا آن‌جا که توانسته آن‌ها را جمع و در (مستدرک دیوان) مرتب کرده است.

[22] دایه محمد رضوان, مقدمه دیوان, ج1, ص22.

نام این دیوان بنابر ضبط نسخه خطی (رباط رَیْحانه مِن اَدواح ونَسمه من اَرواح) است.

[23] زرکلی, اعلام, ج1, ص176.


س. ژیبر در پایان نامه خود در مادرید در 1951م دیوان را به اسپانیایی ترجمه و درباره آن تحقیق کرده است.

[24] دانشنامه جهان اسلام.



ارئق التحلیه فی فائق التوریه


2. ارئِق التَّحلیه فی فائق التَوْریه؛ مجموعه شعر دیگری است که غالباً در دیوان او نیامده است. ابن خاتمه اشعاری را که در فن توریه سروده بود, برای دوست و شاگرد همشهریش (ابن زرقاله), فقیه , وزیر و نویسنده زبردست خوانده و او آن‌ها را جمع کرده است.

[25] بغدادی, ایضاح, ج1, ص547.

[26] دایه محمد رضوان, مقدمه دیوان, ج1, ص14.


ژیبر تحقیقی در مورد این کتاب در مجموعه (مطالعات خاورشناسی, یادنامه لوی پرووانسال) ارائه کرده است. این کتاب به کوشش (محمد رضوان دایه), در دمشق چاپ شده است.

تحصیل غرض القاصد


3. تحصیل غرض القاصد فی تفصیل المرض الوافد؛ این کتاب را ابن خاتمه به درخواست یکی از دوستانش در شناسایی و درمان طاعونی که در 746ق در المریّه شایع شده بود, نوشت.
آلوارت می‌نوسد: و این همان ( طاعون سیاه ) وحشتناکی است که در همان سال ها آسیا و افریقا و اروپا را فراگرفت. ترجمه آلمانی این کتاب را (طه دینانه) در (آرشیو تاریخ پزشکی) و ترجمه اسپانیایی قسمت مربوط به طب آن را (فرناندز مارتینز) از روی ترجمه آلمانی در (اطلاعات پزشکی) به سال 1958م منتشر کرده است.

[27] دانشنامه جهان اسلام.


نسخ خطی متعددی از این کتاب در کتابخانه‌ها وجود دارد.

[28] احسان اوغلی اکمل الدین, فهر

لینک کمکی